گرفتار شدن در بند همسر نامناسب هميشه نتيجه گناهان فرد نيست كه بگوئيم (( نوشش باد )) ، چه بسا يك غفلت او را به آن سيه روزي دچار كرده باشد ، چه بسا واسطه اي كه شايد نيت خير هم داشته است سهواً او را در آن آتش انداخته باشد ، چه بسا پدر و مادر مقصر باشند و … بنابراين اولين مطلبي كه مي توان به افراد به هنگام انتخاب همسر گفت اين است كه :

(( مواظب باشيد )) .

اما چه كار مي توان كرد كه ازدواج ، مايه شور و نشاط باشد نه مايه رنج و عذاب و چگونه مي توان كسي را برگزيد كه انس با وي مايه لذت باشد نه باعث محنت .

انتخاب همسر يعني انتخاب يك فرد از ميان هزاران نفر ، اين سخن دو پيام دارد ، اولاً : گستره انتخاب ما بسيار وسيع است ، ثانياً : انتخاب كردن هم مشكل است و هم آسان ، به چه دليل ؟ به همان دليل اول ، چرا كه نمونه هاي فراواني از انسانها در پيش چشم ما وجود دارند و ما در انتخاب آنها مختاريم و تنها يك چيز ، آن هم (( دقت نظر داشتن )) مي تواند اين انتخاب مشكل را آسان كند .

براي اينكه بتوانيد يك انتخاب خوب داشته باشيد حداقل بايد به اين 4 اصل زير اعتقاد داشته باشيد .

1ـ خودتان ، زندگي تان و آينده تان ، برايتان مهم باشد و ازدواج را نيزمهم بدانيد :

غالباً انسانها به هنگام انتخاب همسر ، آنرا (( انتخابي يكبار و براي هميشه )) در نظر مي گيرند . اين مسئله اهميت انتخاب را صد چندان مي كند چرا كه تبعات آن بر شما و بر كيفيت زندگي و آينده تان تأثير شگرفي دارد ، تا زماني كه وجود خودتان و زندگيتان ، برايتان مهم نبود و تا وقتي به ارزش وجودي خودتان قائل نبوديد ، آن وقت شما چه دقت نظري خواهيد داشت تا دريابيد كه اين وجود وقف چه كسي خواهد شد و از انس با وي چه بهره اي نصيب خواهد شد ، و تا وقتي كه بجز فكر امروز يا افكار روزمره گي ، فردايي را براي خود تصور نكنيد و برنامه اي نداشته باشيد چگونه مي توان صحبت از تناسبات و الزامات كرد و تا وقتي ازدواج و اهميت انتخاب برايتان جلوه أي نداشته باشد چگونه مي توان از ملاك و معيار سخن به ميان آورد .

مشكل برخي از جوانهاي ما اين است كه ازدواج را يك امر سطحي مي گيرند ، زياد در باره آن فكر نمي كنند ، طغيان شهوت و نياز به همسر ، فزوني احساسات ، رؤياها ، بلند پروازيها ، تصورات غير واقعي از ازدواج و … پيچيدگي اين انتخاب را افزونتر مي كند ، از اينرو به مقدار كافي ، دقت ، تامل و آخربيني را ملاك انتخاب خويش قرار نمي دهند و احساسات بيشتر بر آنها حكمفرمايي مي كند تا عقل و منطق ، نتيجتاً پاي سندي را امضاء مي كنند كه چندان تصور روشني از عاقبت آن ندارند و خود را براي آن آماده نكرده اند .

حضرت علي (عليه السلام) :

(( پيش از پرداختن به كاري بينديش و پيش از اقدام كردن مشورت كن و پيش از يورش بردن تدبير را به كار بند )) 5

(( دختري 21 ساله هستم ، چندي پيش وقتي كه در دوران بلوغ بودم به جواني علاقمند شدم و عليرغم اصرار پدر و مادر و به اجبار و اصرار خودم به عقد او در آمدم ، بعد از عقد فهميدم كه او جواني نيست كه قصد داشته باشد مرا خوشبخت كند ، از همين رو تلاش خودم را براي جدايي به كار بستم ، حق با پدر و مادرم بود ، آنها تلاششان را كردند كه مانع جدايي ما بشوند ، اما من طلاق گرفتم و الآن با پدر و مادرم زندگي مي كنم … )) 6

ازدواج از يك ديدگاه مثل تجارت خيلي بزرگ است ، حسن آن در اين است كه سود فراواني در اين معامله خوابيده است ، اما خطر آن در اين است كه بايستي خيلي مواظب باشيد كه سرتان كلاه نرود و ورشكست نشويد . يعني خوشيهاي آن در صورت موفقيت كم نظير است اما در صورت شكست ، به همان ميزان ضررهاي آن تلخ و زجر آور است .

نهايت اينكه ازدواج يك انتخاب بسيار مهمي است ، اگر انتخاب عاقلانه اي داشته باشيد يك نعمت بزرگ نصيبتان گشته است اما اگر از روي هوي و هوس انتخاب كرديد به يك نقمت و بلا دچار مي شويد ، به يك فتنه و مصيبت مبتلا مي شويد كه خلاصي از آن كاري است بس مشكل .

پيامبر اكرم (صلي الله عليه واله):

ازدواج نوعي تسليم است ، پس هر يك از شماها بايد دقت كند كه خود را با چه كسي در يك جايگاه قرار مي دهد ( يا به چه كسي تسليم مي نمايد ) . 7

2ـ انتخاب صحيح ، قاعده و قانون دارد :

اگر اين سؤال را از شما بپرسم كه انتخاب مناسب به چه عواملي بستگي دارد ، صادقانه چه جوابي مي دهيد ، آيا به شانس معتقديد ؟ يا اينكه مي گوئيد تا قسمت و سرنوشت چه باشد ، يا اينكه انتخاب شايسته را مشروط به داشتن موقعيت عالي مي دانيد . لحظه اي فكر كنيد ، پيش خود اين سؤال را بطور جدّي مطرح كنيد كه  براستي انتخاب مناسب ، چگونه اتفاق مي افتد ، جوابتان هر چه باشد اما اگر انتخاب مناسب را به عوامل جبري يا شانس و تصادف مربوط دانستيد و جايي براي اختيار و اراده خود نبينيد ، به شما خواهم گفت كه يك انديشه بسيار خطرناك در وجودتان رخنه كرده است كه همين انديشه شما را به فلاكت مي كشاند .

ازدواج موفق از يكسري قواعد و دستورات خاصي پيروي مي كند ، در يك ازدواج ناموفق هم يكسري قواعد و دلايلي در كار هست ، اما هيچ گاه در اين دوگونه ازدواج ، قواعد و دستورالعملها شبيه به هم نيستند از اينرو نه پاي شانس و بخت و اقبال به ميان مي آيد و نه قسمت در آن دخيل است ، اين دو نوع ازدواج ، دو پديده هستند و مانند تمامي پديده هاي جهان خلقت داراي علل منحصر به خودشان هستند . از اين رو ازدواج موفق داراي نشانه هاي خاصي است كه با نشانه هاي ازدواج ناموفق بسيار متفاوت است و اين نشانه ها از ابتداي كار و در همان زمان انتخاب بارز و هويداست و نيازي به اين نيست كه زماني كوتاه يا بلند صرف شود تا نتايج آن مشخص شود .

معمولاً اكثر انسانها در تحليل وقايع ، به ساده ترين تجزيه و تحليلها دست مي زنند ،مخصوصاً اگر بخواهند در پس اين تجزيه و تحليلها ، به آرامشي هم دست يابند ، مطمئناً كسي كه مي گويد : (( قسمت ما همين بود )) هم علتي براي انتخاب خود پيدا كرده و هم آرامشي به خود ارزاني داشته است اما واقعيت مطلب مطمئناً غير از اين است .

آنهايي كه در زندگي كارشان به بن بست رسيده و يا از ازدواجشان چندان خرسند نيستند ، مطمئناً اگر كمي منصف باشند دلايل معقول تري را براي وضعيت نامطلوب خود بيان مي كنند ، دلايلي همچون (( بدون تحقيق ازدواج كردم )) ، (( فريب مال و جمالش را خوردم )) ، (( به تفاوتهاي بين هم توجه نكردم )) ، (( ضعفهايش را جدي نگرفتم )) و …انسان را بيشتر قانع مي كند تا اينكه امور را مربوط به مسائلي ماوراي كنترل و اختيار آدمي منوط كنند و متقابلاً آنهايي كه ازدواج موفقي داشته اند ، مطمئناً دلايل واقعي تر و ملموسانه تر از توهمات رايج در جامعه دارند ، بنابراين هر دو گروه راه متفاوتي را طي كرده اند و دو نتيجه متفاوتي هم گرفته اند .

گرچه ممكن است افراد در انتخاب همسر ، قادر نباشند كه اصول و فنون آن را كامل شرح دهند و راز موفقيت يا شكست خويش را به صورت قاعده و قانون برايتان بازگو كنند اما مطمئن باشيد نه موفقيتشان بي دليل بوده و نه شكستشان بي علت .

(( ما معتقديم كه اين انتخاب هرگز به شانس بستگي ندارد ،يافتن همسر شايسته پاداش كساني است كه از اصول صحيح انتخاب همسر پيروي مي كنند . اگر روي شانس و خوشبياري حساب مي كنيد و اگر به شهوت و عشق و عاشقي معتقديد با احتمال بيش از 50% ازدواج موفقي نخواهيد كرد )) . 8

پس اين نكته را به خاطر داشته باشيد كه اگر مي خواهيد انتخاب موفقي داشته باشيد بايد راه خاصي را طي كنيد و اصول و قواعدي را مراعات كنيد و مقيد شدن به اصول خاص ، مطمئناً دوري و عدم پيروي از اصول مغاير را به همراه خواهد داشت . امروزه هم تحقيقات پيرامون مسائل ازدواج و زناشوئي اصول و قواعد ازدواجهاي موفق و ناموفق را روشن كرده است ، هم تعقل انسانها مي تواند آنها را در اين راه ياري نمايد و هم مكتب ما اسلام ، بطور همه جانبه اين مسئله را مورد توجه و كالبد شكافي قرار داده است .

(( مطمئناً در كار انتخاب همسر هم نظم و قاعده أي وجود دارد ، ديگر نيازي به اين نيست كه اشخاص كوركورانه ازدواج كنند ، ديگر نمي توانيم بگوئيم كه نمي دانيم چه عواملي ازدواج ما را به شكست مي كشانند مي توانيم جوانهاي خود را آموزش بدهيم تا براي خود همسراني مناسب انتخاب كنند ، موضوع به نظر ساده مي رسد اما اين يك واقعيت است كه مي تواند نظام جامعه را متحول سازد ، واقعيتي است كه مي توانيم از شدت نابسامانيهاي موجود در زندگي هاي زناشوئي بكاهيم )) . 9